Beyin Omurilik Sıvısı Nedir? BOS Nedir?


BOS olarak kısaltılan açılımı Beyin Omurilik Sıvısı olan yapı bizim için son derece önemlidir. Hemen hemen 4/5’i subarachnoid aralıkta* yer alan 1/5’i ise ventriküllere yayılmış bu yapı esas olarak beyni mekanik travmalara karşı korumaktadır. Bunun yanı sıra beynin fonksiyonlarını yerine getirmesi için gerekli olan elektriksel aktivitey sağlama adına önemli bir konumdadır. Choroid plexuslardan salgılanır. Bu plexuslar lateral ventriküllerin medial duvarlarında yer alırken, ventriculus tertius ve ventriculus quartus’un tavanlarında yer almaktadır.

İçerisinde hücre benzeri yapılar barındırmazlar. Terminal sisterna** adı verilen bölgede en geniş hazneye sahip olurlar. Sirkülasyonu yani dolaşımı lateral ventriküllerin medial duvarlarında yer alan choroid plexuslardan salgılanması ile başlar. Lateral ventriküllerden, foramen monro aracılığıyla 3.ventrikül yani ventriculus tertius’a geçer. 3. ventrikülden 4.ventriküle ise aquaductus slyvius veya aquaductus cerebri adı verdiğimiz yapı sayesinde geçer. Burada ventriküller içerisindeki dolaşım sonlanır, doğru! Ancak BOS sirkülasyonu halen devam edecektir. 4.ventrikül yani ventriculus quartus’a ulaşan yapılan foramen magendie ve foramen luschka aracılığıyla -ki apertura mediana ve apertura lateralis- subarachnoid aralığa boşalır. Arachnoid granülasyonlar aracılığıyla ise bir dural sinüs olan Sinüs Sagitalis Superior’a boşalır. Buradan internal jugular ven’e boşalır. Böylece BOS sirkülasyonu tamamlanmış olur.

BOS’un emilim, salınımı arasındaki orantısızlık ‘hidrosefali’ ye neden olmaktadır. Bu bireyler 9 yaşına kadar yaşayabilmelerine karşın 9 yaşın üstüne çok azı çıkabilmektedir. Hidrosefali görülen bireyler iç basıncın artışına bağlı beynin fonksiyonel gelişimi yaşıtlarına nazaran zayıflayacaktır. İlaçla tedavisi -erken teşhis- mümkün olabileceği gibi cerrahi müdahaleyi de gerektirebilmektedir.

Multiple skleroz, menenjit gibi rahatsızlıkların tanısı BOS aspirasyonu adı verilen lumbal bölgeden BOS alımıyla konulabilir. Buradan alınacak BOS eğer sarı renkliyse bu subarachnoid aralık hemorajı -kanaması- olduğuna dair bir kanıttır. Oldukça acı verici ve sancılı bir işlem olup, tamamlandıktan sonra hastaya yatıp dinlenmesi ve bu yolla birkaç gün geçirmesi sıkıca tembihlenir. Bu işleme lumbal ponksiyon da denilmektedir.

 

*Subarachnoid aralık dediğimiz yapı pia mater ile arachnoid mater arasında yer alan boşluktur.

**Terminal Sisterna = conus medullaris’ten s2 seviyesine kadar uzanan bir yapıdır.

Zekamı Basit Egzersizlerle Nasıl Geliştiririm?


Merhabalar,

Her gün aynı şeyleri gerçekleştiren bir insan mısınız? Farklı hiçbir iş yapmayan, her gün aynı monoton hayatına devam eden? İşte, sizin zekanızın tam performansla çalışmama sebebi bu.

Sağ elinizi kullanan biri misiniz? Sol elinizi kullanın. Her zaman değil, sol elinizi genişletin. Bu beyninizde yeni bağlantıların oluşmasını sağlayarak beyninizin daha fazla çalışmasını sağlayacaktır.

Bir yere mi gidiyorsunuz? Yolunuzu değiştirmeye ne dersiniz? Her gün yaptığınız güzergahta bir macera arayın, hayatınızda çok sık denk gelmediğiniz yerlere uğrayın. Gezin. Bu görsel hafızanızda canlanmalara sebep olacaktır.

Gelin bir çılgınlık yapalım! Hiç tatmadığımız bir yemeği deneyelim bugün? Kendimiz yapalım. Deneyelim, ortaya leziz bir yemek çıkmasa bile hayatımızı monotonluktan kurtarmış oluruz.

Bol bol kitap okuyalım. Kitap okumak geçmişteki düşüncelerinizi sorgulamanıza dolayısıyla geçmiş bilgilerinizi de canlı tutmanıza sebep olacaktır.

Film kültürümüzü artırmaya ne dersiniz? Beğenmediğimiz bir türde olsa alışılmışın dışında bir konuya sahip bir film izleyerek bir delilik yapalım mı? Yanında patlamış mısır yemeyelim mesela? Çikolata tüketelim, kolayı bir kenara bırakıp çay demleyelim?

Spora başlayalım. Mesela Tenis. Bireysel sporlar canınızın her istediğinde gerçekleştirebileceğiniz sporlar olduğu gibi düzenli olarak vücudun tüm hücrelerini beslediği için beyninizi de geliştirecektir. Unutmayın, düzenli spor yapan insan her daim bir adım öndedir!

Takım sporlarına yönelim. Halı saha maçları yapalım mesela. Ne dersiniz? Kendimizi yormadan arkadaşlarımızla paslaşarak, sıradışı paslar yaparak oynayalım. Amacımız kendimizi göstermek olmasın. Yaratıcılık için kendimizi zorlayalım.

Hayatımıza önce sağlığı katalım, monotonluktan kurtaralım.

Unutmayın, beyin asla ve asla tekrarlanan hayattan hoşlanmaz. Yeni bağlantılar, beynin kıvrımlarının artması ancak yeni gelişmelerle olur. Alışılmış dışına çıkarak olur. Bugün o kullanmadığınız hücreleri oluşturmak, beyninizi geliştirmek adına hayatınızda bir çılgınlığa başlayalım. Emin olun, daha güzel ve daha sağlıklı bir hayat sizi bekliyor.